Τι είναι το matcha;

Το matcha είναι μια λεπτή ιαπωνική πράσινη σκόνη, από νεαρά φύλλα πράσινου τσαγιού που αλέθονται ψιλά. Προέρχεται από το φυτό Camellia sinensis. Χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στις ιαπωνικές τελετές τσαγιού και κερδίζει έδαφος ως πιο ήπια εναλλακτική στον καφέ.

Matcha και πράσινο τσάι

Και τα δύο έρχονται από το Camellia sinensis. Το matcha, όμως, καλλιεργείται, συλλέγεται, επεξεργάζεται, ετοιμάζεται και πίνεται με έναν ιδιαίτερο τρόπο, και αυτό το κάνει ξεχωριστό. Με το matcha καταναλώνετε ολόκληρο το φύλλο, γι’ αυτό και είναι σαφώς πιο πυκνό σε θρεπτικά συστατικά από ένα έγχυμα πράσινου τσαγιού. 1 φλιτζάνι matcha αντιστοιχεί σε περίπου 10 φλιτζάνια πράσινου τσαγιού.

Τι προσφέρει

Έχει αντιφλεγμονώδη χαρακτήρα και είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά. Περιέχει υψηλά επίπεδα χλωροφύλλης, L-θεανίνης και κατεχινών, στα οποία οφείλονται πολλά από τα οφέλη του.

Χλωροφύλλη

Το ζωηρό πράσινο χρώμα οφείλεται στη χλωροφύλλη, το μόριο με το οποίο τα φυτά κάνουν φωτοσύνθεση και αξιοποιούν το φως. Στις περίπου τρεις εβδομάδες σκίασης του matcha τελετουργικής κατηγορίας, η χλωροφύλλη αυξάνεται αισθητά. Η ουσία αυτή συνδέεται με την πέψη, την άμυνα του οργανισμού και την όψη της επιδερμίδας.

Κατεχίνες

Οι κατεχίνες είναι πολυφαινόλες, ισχυρά αντιοξειδωτικά. Η επιγαλλοκατεχίνη (EGCG), η βασική κατεχίνη του matcha, έχει μελετηθεί για την αντιοξειδωτική της δράση και για τη σχέση της με την καρδιαγγειακή υγεία και τον μεταβολισμό.

L-θεανίνη

Η L-θεανίνη είναι αμινοξύ που σχετίζεται με τα κύματα άλφα του εγκεφάλου, δηλαδή με μια κατάσταση χαλάρωσης και συγκέντρωσης μαζί. Το matcha είναι από τις πιο πυκνές φυσικές πηγές της, με περίπου πενταπλάσια συγκέντρωση από το πράσινο τσάι. Μαζί με την καφεΐνη δίνει εγρήγορση χωρίς να χάνεται η ηρεμία.

Η καφεΐνη στο matcha

Η ενέργεια που δίνει είναι καθαρή και ισορροπημένη, γι’ αυτό πολλοί το προτιμούν αντί για καφέ, που συχνά φέρνει τρέμουλο και απότομη πτώση. Η καφεΐνη δουλεύει μαζί με την L-θεανίνη: ενέργεια και συγκέντρωση, την ίδια στιγμή ηρεμία.

Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Ένα φλιτζάνι matcha την ημέρα θεωρείται γενικά ανεκτό στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό, γιατί η καφεΐνη του είναι χαμηλότερη από του καφέ. Προσφέρει και αντιοξειδωτικά και L-θεανίνη. Αυτό δεν είναι ιατρική οδηγία. Ρωτήστε τον γιατρό σας αν σας ταιριάζει, ειδικά αν υπάρχει ιδιαίτερο ιστορικό.

Μπορεί κανείς να το παρακάνει;

Το matcha είναι γενικά ασφαλές και ωφέλιμο, αλλά η πολλή ποσότητα μέσα στην ημέρα μπορεί να ενοχλήσει, κυρίως λόγω της καφεΐνης. Πολύ υψηλές δόσεις έχουν συνδεθεί με στομαχική διαταραχή, πονοκέφαλο, ευερεθιστότητα και αϋπνία. Οι μελέτες δείχνουν ότι αυτά αποφεύγονται όταν δεν ξεπερνάτε τα οκτώ γραμμάρια matcha την ημέρα. Τα οφέλη τα παίρνει κανείς και με 2-3 μερίδες.

Στο premium matcha, όπως το Premium Ceremonial Grade Organic Matcha, μια μερίδα (περίπου 1 γραμμάριο σκόνης) έχει συνήθως 35-50 mg καφεΐνης. Οκτώ τέτοια φλιτζάνια μένουν κάτω από το όριο των 400 mg καφεΐνης την ημέρα, που για έναν υγιή ενήλικα θεωρείται γενικά ανεκτό. Πάνω από αυτό το όριο μπορεί να εμφανιστούν ενοχλήσεις. Χωρίς να μπούμε στην ποιότητα, και οι οδηγίες τύπου FDA τοποθετούν το αντίστοιχο όριο πάνω από οκτώ μερίδες ή οκτώ γραμμάρια την ημέρα.

Πιθανές ενοχλήσεις από υπερβολή

Σε μικρές και μέτριες ποσότητες, ως ρόφημα, το matcha είναι κατά κανόνα ασφαλές. Η υπερβολή μπορεί να σας κάτσει άσχημα. Πάνω από οκτώ γραμμάρια σκόνης, ή οκτώ ετοιμασμένα φλιτζάνια, έχουν συνδεθεί με:

• πονοκέφαλο
• στομαχική ενόχληση
• δυσκολία στον ύπνο
• ευερεθιστότητα
• διάρροια ή δυσκοιλιότητα
• καούρα

Καούρα και παλινδρόμηση

Σε μέτρια κατανάλωση, μελέτες δείχνουν ότι το matcha μπορεί και να ανακουφίζει την παλινδρόμηση και τη ΓΟΠ, όχι να τις προκαλεί.

Όταν η ποιότητα είναι χαμηλή

Αν το matcha είναι πικρό και δεν έχει ζωηρό πράσινο χρώμα, μάλλον δεν είναι καλής ποιότητας, και τότε η υπερβολή βαραίνει περισσότερο. Το φυτό του τσαγιού μπορεί να απορροφήσει από το έδαφος φθόριο, μόλυβδο ή αρσενικό, όταν η καλλιέργεια και ο έλεγχος δεν είναι σοβαροί. Συμπτώματα τοξικότητας από αρσενικό είναι, μεταξύ άλλων, κράμπες, ναυτία, εμετός, άρρυθμος σφυγμός, κοιλιακό άλγος, διάρροια, μυρμήγκιασμα σε δάχτυλα και αλλαγές στο δέρμα. Όταν παίρνετε matcha στον δρόμο και δεν ξέρετε την προέλευση, να είστε επιφυλακτικοί με άγνωστες μάρκες.

Ποιοι χρειάζονται περισσότερη προσοχή

Σε μικρές και μέτριες ποσότητες το matcha το ανέχονται σχεδόν όλοι. Αν πίνετε σπάνια καφεΐνη ή τρώτε λίγες φυτικές ίνες, η πρώτη επαφή μπορεί να έχει ήπια υπακτική δράση. Στην εγκυμοσύνη μείνετε κάτω από το συνιστώμενο όριο των 200 mg καφεΐνης την ημέρα. Αν μια μικρή ποσότητα σας πειράζει, είναι σπάνιο να πρόκειται για αλλεργία: το πράσινο τσάι και το matcha σπάνια ενοχοποιούνται ως ερέθισμα.

Το matcha της Healing The Aura ελέγχεται

Με το δικό μας matcha ξέρετε ότι παίρνετε ελεγμένη, υψηλή ποιότητα. Οι έλεγχοι καθαρότητας και δραστικότητας ξεπερνούν τα αυστηρά διεθνή πρότυπα ασφάλειας τροφίμων.

• Βιολογικό. Μόνο ιαπωνικό matcha με ιαπωνική βιολογική πιστοποίηση, καλλιεργημένο στην Ιαπωνία. Χωρίς φυτοφάρμακα, χωρίς συνθετικά λιπάσματα, χωρίς ΓΤΟ.
• Χωρίς ακτινοβολία. Ελέγχεται για ραδιενεργά ισότοπα. Δεν ανιχνεύεται ραδιενέργεια σε μη ασφαλή επίπεδα.
• Χωρίς μόλυβδο και βαρέα μέταλλα. Κάθε παρτίδα ελέγχεται για βαρέα μέταλλα.

Υπάρχει «υπερδοσολογία» matcha;

Όχι με την έννοια ενός επικίνδυνου συμβάντος. Δεν υπάρχει τεκμηριωμένος κίνδυνος για τη ζωή από το να το παρακάνετε, πέρα από τις ενοχλήσεις της πολλής καφεΐνης. Αξίζει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας, αλλά οι μελέτες δεν δείχνουν αποδεδειγμένο κίνδυνο από το ρόφημα, ακόμη και αν το πίνετε περισσότερες από μία φορές την ημέρα, πέρα από ένα σύντομο στομαχικό παράπονο σε σπάνιες αναφορές.

Επιβαρύνει το συκώτι;

Όχι, όταν πίνεται ως σκόνη ολόκληρου φύλλου. Η ανησυχία ξεκινά από την EGCG, όμως οι μελέτες δεν συνδέουν το matcha ή το κανονικό πράσινο τσάι με βλάβη στο συκώτι ή σε άλλα όργανα. Προσοχή χρειάζονται τα συνθετικά συμπυκνώματα πράσινου τσαγιού, που είναι άλλο προϊόν. Αν έχετε ηπατίτιδα, κίρρωση ή άλλο νόσημα του ήπατος, ρωτήστε τον γιατρό σας πριν το εντάξετε.

Το πρακτικό συμπέρασμα

Η χρήσιμη ερώτηση δεν είναι μόνο «πόσο είναι πάρα πολύ», αλλά «πόσο μου κάθεται καλά». Δύο φλιτζάνια την ημέρα ή τρία εξαρτάται από εσάς και από το τι ζητάτε από το matcha.

Πηγές

1. Chacko, S. M., Thambi, P. T., Kuttan, R., & Nishigaki, I. (2010). Beneficial effects of green tea: A literature review. Chinese Medicine, 5(1), 13. https://doi.org/10.1186/1749-8546-5-13
2. Cao, H., Huang, X., Zhi, X., Han, C., Li, L., & Li, Y. (2019). Association between tea consumption and gastroesophageal reflux disease: A meta-analysis. Medicine, 98(4), e14173. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000014173
3. Jahrami, H., Al-Mutarid, M., Penson, P. E., Al-Islam Faris, M., Saif, Z., & Hammad, L. (2020). Intake of Caffeine and Its Association with Physical and Mental Health Status among University Students in Bahrain. Foods, 9(4), 473. https://doi.org/10.3390/foods9040473
4. Kochman, J., Jakubczyk, K., Antoniewicz, J., Mruk, H., & Janda, K. (2020). Health Benefits and Chemical Composition of Matcha Green Tea: A Review. Molecules, 26(1), 85. https://doi.org/10.3390/molecules26010085
5. Mead, M. N. (2007). Diet and Nutrition: Temperance in Green Tea. Environmental Health Perspectives, 115(9). https://doi.org/10.1289/ehp.115-a445a
6. Ratnaike, R. N. (2003). Acute and chronic arsenic toxicity. Postgraduate Medical Journal, 79(933), 391–396. https://doi.org/10.1136/pmj.79.933.391
7. Suzuki, Y., Miyoshi, N., & Isemura, M. (2012). Health-promoting effects of green tea. Proceedings of the Japan Academy, Series B, 88(3), 88–101. https://doi.org/10.2183/pjab.88.88
8. Temple, J. L., Bernard, C., Lipshultz, S. E., Czachor, J. D., Westphal, J. A., & Mestre, M. A. (2017). The Safety of Ingested Caffeine: A Comprehensive Review. Frontiers in Psychiatry, 8. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2017.00080
9. Willson, C. (2018). The clinical toxicology of caffeine: A review and case study. Toxicology Reports, 5, 1140–1152. https://doi.org/10.1016/j.toxrep.2018.11.002